THIẾU KỸ
NĂNG GIAO TIẾP - CHUYỆN KHÔNG NHỎ KHI T̀M VIỆC
Có rất nhiều nhà tuyển dụng xem đây là vấn đề
nóng bỏng. Chính v́ vậy mà trong không ít quảng cáo tuyển dụng có ghi rơ: có
khả nǎng giao tiếp tốt, tự tin... Đă có người nước ngoài kết luận HS-SV Việt
Nam sau khi ra trường thường thiếu 3 yếu tố: sức khoẻ, thực tiễn và nǎng lực
giao tiếp. Chuyện tưởng là nhỏ, là chuyện nói cho vui nhưng khi bắt tay vào
công cuộc t́m việc th́ cũng khiến không ít kẻ khóc người cười.
Vẫn tồn tại một nghịch lư là rất nhiều SV tốt nghiệp loại Khá, Giỏi nhưng
khi ra trường lại t́m việc không dễ bằng một người chỉ tốt nghiệp loại Trung
b́nh. Có lẽ không phải mất thời gian lắm để t́m câu trả lời. Điều cốt yếu
đối với một người khi đi xin việc làm ngoài bằng cấp và kết quả học tập c̣n
phải có những yếu tố quan trọng khác như khả nǎng giao tiếp kinh nghiêm thực
tiễn, khả nǎng thích ứng với công việc. Trong một kỳ thi tuyển vào công ty
FPT, nhà tuyển dụng cho chúng tôi biết: hầu hết các ứng viên đều tỏ ra lúng
túng khi trả lời phỏng vấn. Hơn nữa sự thiếu hụt trong hiểu biết các vấn đề
mang tính thời sự, xă hội là phổ biến. Có lẽ điều quan trọng nhất chính là
khả nǎng chuyển hoá và áp dụng các kiến thức đă được học, nhưng dường như SV
sau khi ra trường lại tỏ ra lúng túng. Các ứng viên trước các cuộc phỏng vấn
thường có một sự chuẩn bị tâm lư hết sức công phu và cố gắng để nói một cách
lưu loát nhất nhưng mọi sự chuẩn bị nếu không xuất phát từ khả nǎng thực có
sẽ ít đem lại kết quả. Một bản lĩnh khi giao tiếp thể hiện được tŕnh độ
cũng như khả nǎng của ứng viên. Một thái độ đĩnh đạc biết làm chủ những ǵ
ḿnh nói th́ cho dù họ đang ngồi phỏng vấn đi chǎng nữa th́ một kết quả tích
cực là điều tất nhiên.
Không phải bất cừ ai khéo léo trong giao tiếp xă giao hàng ngày cũng đều
thành công trong các cuộc phỏng vấn. Điều quan trọng nhất không phải nằm ở
chỗ khéo ǎn khéo nói mà nói phải là sự tổng hợp của nhiều yếu tố: hiểu biết,
sự tư tin, nghiệp vụ và ngay cả việc biết nắm bắt thái độ, mong muốn của
người phỏng vấn. Đây chính là sự nhạy cảm không thể thiếu.
Đi t́m cǎn nguyên cho sự thiếu một khả nǎng giao tiếp có lẽ ngoài việc mỗi
cá nhân t́m ra nhược điểm của ḿnh c̣n có một nguyên nhân chung là sự thiếu
hụt các hoạt động thực tiễn, SV hầu như không có "đất" để thể hiện ḿnh. Có
thể có người sẽ phản đối ư kiến này nhưng một thực tế rằng: chỉ một số ít SV
giỏi thực sự nǎng động mới thành công ngay từ lần phỏng vấn đầu tiên, đa số
c̣n lại phải lặn lộn quá nhiều, cho tới khi gối mỏi chân chồn rồi vẫn chưa
t́m được việc. Phải chǎng ngoài việc chuẩn bị vốn kiến thức, kỹ nǎng làm
việc cần thiết, SV khi đi xin việc c̣n phải chuẩn bị một kỹ nǎng giao tiếp
theo đúng nghĩa.
Bạn hăy lắng nghe một số "kinh nghiệm xương máu" v́ cái gọi là "thiếu kỹ
nǎng giao tiếp" này.
N.V.V (K33 Đại học ngoại thương HN)
Đây đúng là một trở ngại đối với tôi. Ban đầu tôi không hiểu tại sao tôi thi
nhiều như thế rồi mà vẫn không trúng tuyển. Nhân một buổi nói chuyện với một
nhóm bạn, họ chê tôi nói nǎng lập bập, không khúc chiết và thường diễn đạt
sai ư ḿnh muốn nói. Tôi cho rằng nhược điểm của tôi có lẽ là ở đây bởi v́
không có lư nào tôi tốt nghiệp loại Khá, tiếng Anh đọc viết thông thạo, vi
tính thông thạo và có nǎng lực, nhưng ra trường sau hơn 1 nǎm vẫn chưa t́m
được việc. Việc giao tiếp không tốt của tôi ảnh hưởng khá nhiều tới việc
diễn đạt bằng tiếng Anh mà đi phỏng vấn hầu hết tôi bị hỏi bằng tiếng Anh.
Sau một thời gian "điều chỉnh" tôi cảm thấy tự tin hơn và thực sự đă thể
hiện được đúng ḿnh trong các cuộc phỏng vấn. Bây giờ tôi đang làm việc cho
một công ty của Mỹ, mọi việc thật suôn sẻ. Tôi rút được một kinh nghiệm
xương máu rằng: tự tin, nói nǎng rơ ràng, đơn giản lại là một trong những
ch́a khoá của thành công.
Lê Phương Hoa (K20 Đại học Luật HN)
Có lẽ tôi không phải là người không biết giao tiếp. Tôi rất thành công với
các mối quan hệ của ḿnh nhưng lại cũng thất bại trong khi đi xin việc mặc
dù tốt nghiệp loại Khá (rất khó đối với trường chúng tôi) và có chút ít kinh
nghiệm. Đến giờ này tôi vẫn chưa xin được việc mặc dù tôi đă tham gia khá
nhiều cuộc phỏng vấn. Câu hỏi của các bạn làm cho tôi phát hiện ra một điều
biết đâu lại là ch́a khoá mở cánh cửa t́m việc, trong các cuộc phỏng vấn,
tôi thường trả lời một mạch tất cả các câu hỏi như một bài học thuộc, h́nh
như không có "cảm xúc" mấy và có vẻ hơi thụ động. Có lẽ "vấn đề" của tôi là
ở đấy. Gợi ư của các bạn có lẽ sẽ giúp tôi "giao tiếp" một cách thành công
hơn trong những lần tới
B.V.L (K~9 Luật - ĐHKHXH&NV
Tôi hoàn toàn tự tin về khả nǎng giao tiếp của ḿnh, nhưng vẫn có một chuyện
"đau đớn" xảy ra. Trong một cuộc phỏng vấn vào một công ty của Nhật, tôi đă
thành công tới phút thứ 89 nhưng lại bị nock out ở phút cuối cùng bằn một sơ
suất hết sức ngớ ngẩn. Phỏng vấn tôi là một người đàn ông Nhật, sau khi hỏi
tôi có thể bắt đầu công việc từ ngày nào, ông hỏi thêm: có phải tôi cao
1.70m không? (v́ trông tôi khá cao), tôi cao hứng và thǎng hoa quá mức v́
nghĩ ḿnh đă thành công nên đứng bật dậy, đưa tay ngang đầu và trả lời vô
cùng tự tin: "yes, of course". Tôi không nghĩ được rằng người phỏng vấn tôi
lại hơi "khiêm tốn" về chiều cao. Và tôi đă "ra đi" như thế... Không một lờ
gọi tôi đi làm trở lại.