7.3.70
Xa Phổ Cường một tháng tṛn, cũng lạ lùng, ḿnh nửa nhớ thương, nửa như trách móc với cái quê hương thân thuộc đó. Ở đó có bao nhiêu gắn bó, những con đường quen thuộc với những mương nước lầy lội, những bụi tre pháo bắn xác xơ ngọn ngay bên đường đi. Nụ cười của những cậu du kích trẻ, những câu chào hỏi thân thiết của mọi người với "chị Hai", và ở đó cũng có những cái không vui, có những người làm ḿnh không vừa ḷng. Nhưng… xét cho cùng tất cả cũng là do ḿnh thôi. Hăy cố gắng sống sao cho xứng đáng, hăy nâng niu bảo vệ danh dự của ḿnh. Tất nhiên không thể làm sao sống cho vừa ḷng tất cả mọi người nhưng có ǵ thiếu sót hăy sửa chữa nghiêm khắc.
8.3.70
Ḿnh không thừa nhận đă tha thứ cho em, nhưng… như vậy là sao đó hở Th.?
V́ gương mặt gầy hốc hác, kết quả của nỗi buồn và nhiều đêm không ngủ của em làm ḿnh thấy thương xót hay sao? V́ giọng nói buồn rầu hối hận của em trong câu chuyện c̣n đang bỏ dở mà ḿnh chỉ làm thinh không trả lởi em hay sao? V́ cuộc sống quá mỏng manh, chiều nay một viên đạn vu vơ của bọn lính dưới cầu cũng làm thủng ruột một cô gái trước nhà.Cũng chiều nay một chiếc áo phơi trong núi đă lọt vào mắt thằng tàu rọ và kết quả của trận oanh tạc bằng đủ loại phi pháo đó là chín người chết, mười hai người bị thương và bốn mất tích. Nếu không v́ may áo và không có ḿnh ở nhà th́ chắc em cũng đă đi trốn ở đó rồi… Chao ôi? V́ tất cả mọi lư do trên mà ḿnh đă tha thứ cho em sao? Không, không được đâu Th. ơi! Ḿnh đă hành động v́ trách nhiệm của một người chị, ḿnh đă bỏ qua tất cả để vun xới cho t́nh yêu của em và Cúc lớn lên, trưởng thành, nhưng tha thứ cho em những  thiếu sót trong t́nh chị em th́ không thể được. Ḿnh đừng đề cho t́nh thương làm ḿnh dễ dăi, dễ dăi sẽ đưa đến kết quả là làm tan vỡ một t́nh cảm cao quư mà ḿnh và em đều đă nói là sẽ bảo vệ nó trọn đời. Đừng đề t́nh cảm chỉ đạo cuộc sống. Phải như Paven, như Ruồi Trâu, hay như M. của ḿnh đó. Nhất định phải như vậy nghe Th.!
26.3.70
Những giây phút đáng ghi nhớ trong cuộc đời của một người đi làm cách mạng. Ḿnh lặng yên nghe hơi thở của người đồng chí thân thương ấm trên mái tóc của ḿnh. Và nhưng ngón tay thon nhỏ lần trên những vết chai sạn trong bàn tay ḿnh, ḿnh thấy những ngón tay ấy dừng lại trong bàn tay ḿnh và siết chặt bàn tay ḿnh tha thiết mến thương. Mối t́nh “sâu đậm, trong ngần, thiết tha” ngày càng xanh tươi trong tâm hồn ḿnh. Ḿnh trân trọng nâng niu bảo vệ nó, dù trong hoàn cảnh nào cũng quyết giữ ǵn nó trọn vẹn. Ơi người đồng chí thương yêu, có phải v́ cuộc sống quanh ḿnh đang diễn ra sôi nổi và nóng bỏng căm thù nên t́nh thân của những người chung đội ngũ chiến đấu đă gắn chặt chúng ta trong mối t́nh thiêng liêng ấy. Ta đến với nhau bằng con đường của những người chung lư tưởng, mối t́nh hoàn toàn khác hẳn t́nh yêu của những người con trai với những người con gái nhưng nó cũng có một sức mạnh diệu kỳ. Sức mạnh đó cho ta niềm vui, hy vọng, giúp ta quên đi những đau xót đang diễn ra quanh ḿnh va nó đă là ngọn lửa sưởi ấm trái tim ḿnh, một trái tim sôi nổi cần được nuôi dưỡng bằng những t́nh cảm trong sạch và chân chính.

27.3.70
Vẫn cái cảnh đời của những người trên căn cứ. Ḿnh tự nhiên cũng tham gia vào đấy, bốn giờ sáng đă dậy ăn cơm để trời mới mờ sáng bắt đầu ba lô ruột nghé lên đường. Đến nơi định ở, không thể ngờ nơi đây vừa qua một trận bom dữ dội, cả khu nmg tan nát, cây lá đổ ngổn ngang, những căn nhà xiêu vẹo tranh lá bay gần hết. Để ba lô xuống ḿnh lặng yên nh́n mọi người. Ai cũng cười mặc dù ḿnh đọc thấy trong từng đôi mắt nỗi lo âu suy nghĩ… công tác khởi nghĩa đă dồn dập ào đến, với t́nh h́nh này sẽ ra sao?
Đêm nay trời mưa, những giọt mưa rơi lộp độp trên những chiếc ba lô và những chiếc xoong nồi c̣n để giữa trời tạo thành một nốt nhạc buồn buồn. Ḿnh nh́n anh thấy tràn ngập xót thương. Anh xanh và gầy, đó là kết quả của những đêm dài không ngủ v́ công việc và lo âu. Anh trai của em ơi, dù có thương anh đến bao nhiêu ḿnh cũng không có cách nào để bảo vệ sức khoẻ cho anh được cả. Điều kiện của em không thể để em làm ǵ được. Đành vậy nghe anh. Tuy vậy chắc anh hiểu em.

29.3.70
Địch uy hiếp khu vực bệnh xá một cách nghiêm trọng. Những chiếc HU-1A và rọ quần sát trên ngọn cây phóng lựu đạn, hoả tiễn tầm ngắn và xổ từng tràng đại liên nghe đến điếc tai. Pháo từ núi Chóp bắn vào nổ sát bên hầm, một mảnh pháo to chẻ nát một thân cây lát hầm ngay giữa pḥng mổ: nếu địch ập vào đây làm sao di chuyển được thương binh cho kịp Thành và anh Xuất đi cảnh giới không thấy về, súng nhỏ nổ hướng đó, tàu bay hạ hướng đó, có ai sao không?
Lo âu đè nặng trong ḷng. Bất giác ḿnh nhớ đến lời anh, trong một buổi tâm t́nh anh đă thân thiết hỏi ḿnh: “Ai bảo vào Nam chi cho khổ, ở ngoài đó th́ không ở?” Anh trách em sao? Ḿnh biết anh không trách mà chỉ thương ḿnh nên hỏi vậy thôi. Anh là người thứ ba đă hỏi ḿnh câu hỏi đó. Không đâu, chính từ trong gian khổ này ta mới cùng hiểu cái giá trị của những con người cách mạng. Ai đứng vững trong lửa đỏ và nước sôi người đó sẽ là người chiếnthắng. Như N. ôxtơrốpxki đă nói "Thép đă tôi trong lửa đỏ và nước lạnh sẽ càng thêm rắn chắc, sẽ đủ sức vượt qua mọi thử thách…”.
Đêm nay rừng cây im lặng, cái im lặng mà sôi sục lạ thường ở đây ḿnh lắng nghe từng động tlnh và theo dôi bước đi của địch, c̣n ở đó chắc anh cũng đang dơi theo từng bước đi của ḿnh.
* * *
Lần đầu tiên đào huyệt chôn một người đồng đội, những nhát cuốc của ḿnh bổ xuống đá làm toé lửa lên như nỗi căm thù đang bốc cháy trong ḷng ḿnh. Hôm qua trong lúc đi cảnh giới về gặp địch, Thành đă bị chúng bắn chết ngă ngay tại suối trước ngô vào nhà ḿnh, và anh Xuất bị chúng bắn bị thương rồi hạ tàu bay chở đi. Chiếc quần của anh chúng rọc nát c̣n vứt lại một bên… Chưa đầy ba tháng cơ quan mất ba người?
Huyệt đào chưa xong mọi người đă khiêng Thành về. Qua một ngày rồi mà máu vẫn c̣n chảy ướt đỏ tấm drap quấn quanh Thành. Ḿnh nh́n không rơ mặt Thành lắm, chỉ thấy đôi mắt đă nhắm và nước da nhợt nhạt Lúc sống Thành có nhiều nhược điểm làm ḿnh không ưa, nhưng bây giờ khi khoả đất lấp lên thân h́nh người đồng đội ấy ḿnh không cầm được nước mắt Vậy đó, hăy ráng mà đùm bọc thương yêu nhau khi c̣n sống chớ khi đă chết rồi có khóc thương cũng chỉ là những giọt nước mắt nhỏ trên nấm đất vô tri vô giác mà thôi.
30.3.70
Buồn và buồn da diết. ơi những người thân thiết của tôi ơi! Tôi biết nói sao để mọi người hiểu ḷng tôi như tôi đă hiểu. Những bước đường tôi đi gian nan biết mấy, bước đường của một cô gái học sinh bước lên làm công tác lănh đạo, cái ǵ làm ḿnh khác mọi người? Nếp sống hay sao? Nếp sống t́nh cảm, nếp sống giàu suy nghĩ giàu nội tâm, nếp sống hơi cầu kỳ của một đứa tiểu tư sản… Tất cả cái đó là ǵ? Chính là cái khác với mọi người. Ḿnh cảm thấy đau xót khi thấy rằng những người quanh ḿnh ghen tuông kèn cựa nhưng lại cố cho rằng họ là tốt, họ là khiêm tốn... Thùy ơi, hăy b́nh tĩnh vững vàng, hăy nhận lấy khuyết điềm để sửa chữa cho tận gốc.
Đừng buồn, Th. đă hiểu cuộc đời rồi kia mà, hăy dành những giọt nước mắt ấy để khi gục đau trong cánh tay những người thân yêu, họ sẽ hiểu ḷng Th. như chính Th. đă hiểu và họ sẽ xoa dịu nỗi đau buồn cho Th. bằng t́nh thương đằm thắm thiết tha. Hăy cười lên đi Th. nhé.
Ơ cô gái học sinh, ba năm trên chiến trường lửa khói, trong gai góc cuộc đời, bàn chân cô dày dạn lên nhiều rồi, hăy mạnh dạn mà đi, vững bước mà đi nghe.
9.4.70
Một giấc mơ kỳ lạ, đó là h́nh ảnh tổng hợp của những ngày sống trên cả miền Bắc và miền Nam mà ḿnh đă trải qua. Đó là h́nh ảnh lớp chuyên khoa mắt của ḿnh với những người đồng nghiệp trong chiếc áo blouse trắng và những chiếckính hiền vi đề trước mặt Đó là h́nh ảnh một toà nhà tráng lệ dành cho cơ quan huyện uỷ làm việc, ḿnh đă đến đó, b́nh thường tự do như những nếp nhà giản dị xưa nay ḿnh vẫn đến, và cũng ở đó ḿnh gặp anh trong bộ quần áo với những đường ly thẳng tắp. Vẫn là anh thân thiết chăm sóc ḿnh tùng cử chỉ nhỏ và cũng có cả chị nữa, chị vẫn hiện lên với gương mặt buồn và áo quần giản dị… Ôi, đó có phải là viễn cảnh của ngày mai không Ngày mai khi Hoà b́nh lập lại ḿnh lại trở lại mái trường xưa và những người đă cùng ḿnh gắn bó trong cuộc chiến đấu này sẽ cùng ḿnh sung sướng trong không khí Hoà b́nh đó.
10.4.70
Giấc mơ đă thành sự thực nhưng chỉ là một phần của giấc mơ thôi! H́nh như ḿnh không cảm thấy cái sung sướng khi cái điều ḿnh mong muốn trở thành thực tế. V́ sao vậy nhỉ? Ḿnh xét lại chăng?
22.4.70
Rất lâu rồi mới đọc lại những ḍng chữ thân yêu của em. Lá thư em đượm vẻ đau buồn v́ em cho rằng ḿnh không thương em nữa. Thực ra ḿnh bao giờ cũng giữ trọn trong ḷng ḿnh h́nh ảnh thân yêu của em, nhưng như ḿnh đă nói với em đó: T́nh thương có thể biểu hiện chói loà rực rỡ nhưng cũng có lúc âm thầm lặng lê v́ không nên và không thể biểu hiện.
Hiểu vậy không hở em của riêng tôi?