20.2.69
Công tác nặng nề chưa từng có. Chưa bao giờ ḿnh lo lắng như thế
này. Nhiệm vụ sắp đến đ̣i hỏi ở ḿnh phải có một cố gắng phi thường
về chuyên môn, về tổ chức lănh đạo. So với trước đây ḿnh đă trưởng
thành nhiều, nhưng so với yêu cầu trước mắt ḿnh như ngợp trước khối
lượng quá lớn. Biết làm sao được, chỉ có cố gắng, cố gắng và cố gắng
thế thôi!
* * *
Người bộ đội ấy chắc đă lên đường ra trận tuyến. Chúc anh thắng lợi
trở về để c̣n có một lúc nào gặp lại đôi mắt đen ngời trên khuôn mặt
người chiến sĩ giải phóng quân.
21.2.69
Đọc bài thơ của P.H viết tặng ḿnh từ miền Bắc gửi vào:
Nơi ấy là khoảng trời anh ở
Ngày xưa và cả mai sau
Nơi ấp yêu mối t́nh nhỏ, tổ chim sâu
Con chim nhỏ bay rồi…
Không lẽ nào mối t́nh không được đáp lại vẫn c̣n măi trong anh hở
người vệ sĩ? Với ḿnh h́nh ảnh anh bị những h́nh ảnh khác che khuất
lâu rồi nhưng hôm nay đọc bài thơ sao ḿnh thấy nhớ anh. Một mùa hè
khi hoa phượng nở đỏ trên đường phố, nắng chói chang qua ṿm cây
xanh. Ḿnh đi học về qua căn nhà ba tầng ở 14 phố Lê Trực ngước lên
nh́n đă thấy anh đứng đó đợi ḿnh, mái tóc x̣a phủ trên đôi mắt
buồn. Một chiều khi cơn giông ầm ĩ nổi lên khắp bốn chân trời gió
bụi mù mịt, anh vẫn đứng đợi ḿnh ở đầu sân Hàng Đẫy, ḿnh đạp xe
qua ngạc nhiên nhận ra anh dưới ánh đèn đêm của thành phố…... Ḿnh
chưa bao giờ yêu anh, chỉ thương anh với một t́nh thương của một đứa
em gái, và t́nh thương đó cũng sứt mẻ khi ḿnh đă nhiều lần dứt
khoát từ chối mà anh vẫn cứ yêu ḿnh. Trong một lá thư cuối cùng
viết cho ḿnh, anh nói: “Thôi em đi đi, rồi em sẽ có một người yêu
xứng đáng nhưng anh có thể nói chắc chắn rằng không có một người nào
trên đời này yêu em hơn anh được đâu”. H́nh như câu nói đó là sự
thực, nhưng ḿnh không ân hận bởi v́ ḿnh không yêu anh th́ làm sao
có được một t́nh yêu đẹp đẽ công bằng? Dù sao cũng rất thương anh,
anh hăy tin rằng em sẽ hàn gắn lại cho anh bằng t́nh thương của một
đứa em, anh nhé.
24.2.69
Chiến sự bắt đầu nổ ra từ đêm hôm kia, cũng với khí thế hùng mạnh,
với niềm tin tha thiết cháy bỏng mong chờ trút lên đầu mũi súng.
Ḷng ḿnh xốn xang niềm vui nhưng sao cũng vẫn kèm theo nỗi lo âu.
Có lẽ lo v́ công tác. Công tác rất nặng đối với ḿnh. Và c̣n v́ sao
nữa? Phải chăng một nỗi lo âu xót xa trong ruột. Những người thân
yêu của tôi trên tuyến lửa ai sẽ ngă xuống v́ thắng lợi ngày mai.
Đành rằng có thắng lợi phải có hy sinh nhưng biết nói sao hở Thùy?
26.2.69
Đêm mùa xuân trăng trong sáng kỳ lạ, muốn dẹp lại những t́nh cảm
đang tha thiết trong ḷng để tập trung tất cả cho công tác mà không
sao làm được. Không hiểu t́nh huồng nào có thể làm cho trái tim ḿnh
khô cạn được những nhớ thương, ước mơ, hy vọng. Năm ngoái ngay lúc
nằm dưới công sự nghe tiếng giặc đào kiếm ở trên, ḿnh cũng vẫn c̣n
kể chuyện Paven cho Khiêm nghe. Giữa trận càn, bom pháo tới tấp xung
quanh, ngồi giữa kẽ đá, ḿnh cũng vẫn ghi nhật kư và viết thư – Bây
giờ giữa lúc công việc bề bộn ḿnh vẫn là ḿnh với cả tâm t́nh thiết
tha cháy bỏng đối với cuộc đời. Thực ra th́ không phải một t́nh cảm
riêng với một chàng trai nào đă chi phối ḿnh mà là một t́nh cảm
rộng răi nhưng sao sôi nổi vô cùng. Nhớ từ một đứa cháu chưa hề biết
mặt đến một đứa em gái nhỏ lăn lộn trong công tác và gian khổ mà lúc
nào cũng gọi “Chị Hai”. Nhớ làm sao đứa em trai yêu thương đang lao
vào công tác mà tâm t́nh em cũng gửi trọn cho ḿnh. Sáng nay đứng
bên bàn một người thương binh trẻ có đôi mắt đen với đôi mi dài, mỗi
lần ngước nh́n lại làm ḿnh liên tưởng đến hôm nào đó ḿnh cũng ngồi
chăm chú nh́n em. Ḿnh là ǵ? Là một đứa con gái có trái tim ướt đẫm
t́nh cảm vậy mà sao bộ óc lại không hề biết mềm yếu trước nhiều t́nh
huống hết sức phức tạp, khó khăn ác liệt.
6.3.69
Những lá thư đậm đà t́nh thương, ḿnh đọc nhiều lần càng đọc càng
cảm thấy hết chiều sâu của tâm t́nh người gửi. Và càng cảm thấy hơn
bao giờ hết, ḿnh hiểu t́nh thương tha thiết của em. Biết nói ǵ,
làm ǵ để xứng đáng với t́nh thương ấy nhỉ? Ḿnh th́ với em cũng chỉ
như với Nghĩa, Thường, Khiêm, nghĩa là c̣n có những người có vị trí
cao hơn trong cuộc sống t́nh cảm mà ḿnh vẫn thường nói. Vậy mà em
th́ thư nào, giờ nào em cũng vẫn có một câu rằng: “Chỉ có chị là
người em thương yêu cao cả nhất cả cuộc đời em”. Vậy th́ nên nói với
em sao đây hở em?
8.3.69
Đi thăm bệnh nhân về giữa đêm khuya. Trở về pḥng, nằm thao thức
không ngủ được. Rừng khuya im lặng như tờ, không một tiếng chim kêu,
không một tiếng lá rụng hay một ngọn gió nào đó khẽ rung cành cây.
Nghĩ ǵ đấy Th. Ơi? Nghĩ mà đôi mắt mở đăm đăm nh́n qua bóng đêm?
Qua ánh trăng mờ Th. thấy biết bao là viễn cảnh tương đẹp, cả những
cận cảnh êm đềm của những ngày sống giữa t́nh thương trên mảnh đất
Đức Phổ này. Rồi cảnh chia ly, cảnh đau buồn cũng đến nữa… Đáng
trách quá Thuỳ ơi! Th. có nghe tiếng người thương binh khẽ rên và
tiếng súng vẫn nổ nơi xa. Chiến trường vẫn đang mùa chiến thắng.
9.3.69
Gặp lại anh Tấn, bỗng nhiên nh́n thấy có cái ǵ bứt rứt trong ḷng.
Cái ǵ? Nỗi buồn, nỗi nhớ hay oán trách ḿnh cũng không rơ nữa chỉ
thấy ḷng xao động một cách không b́nh thường, anh Tấn đă gợi cho
ḿnh những kỷ niệm mà lâu nay một phần vô t́nh, một phần cố ư ḿnh
đă quên đi. M. ơi! Anh đang ở đâu, anh Tấn về không đem một tin nào
của anh cả. Ta đă thực sự xa nhau rồi đó ư anh? Sao em vẫn cảm thấy
con t́m ḿnh rỉ máu, vết thương trái tim sao khó lành quá hở anh?
Chiều nay ở đây và ở đó ta cùng nhau lặng lẽ chuẩn bị cho cao điểm
đến. Trong sự chuẩn bị ấy có anh và có em, cả hai cùng đang trong
cuộc chiến đấu. Vậy mà… sao lại thấy xa cách đến thế này hở người
đồng chí thân yêu?
Những người giải phóng, quân ấy đáng yêu biết chừng nào, họ kiên
cường dũng cảm trong chiến đấu và ở đây trên giường bệnh họ cũng đă
kiên cường dũng cảm vô cùng.
Đó là cậu liên lạc với má lúng đồng tiền, lúc nào cũng cười dù vết
thương trên tay sưng và đau buốt.
Đó là người cán bộ với sức chịu đựng kỳ lạ, đau đớn đă làm anh tràn
nước mắt mà miệng vẫn cười, vẫn một câu trả lời: “Không sao đâu”.
Những lúc ngồi bên cạnh anh, cầm bàn tay anh nóng hổi trong cơn sốt,
nghe anh thở hổn hển, mệt nhọc ḿnh thương anh vô cùng mà chẳng biết
nói sao. H́nh như ngoài t́nh thương của một người thầy thuốc c̣n có
cả t́nh thương của một người bạn gái cùng quê hương. Nhưng ḿnh
không muốn để lộ điều đó trên lời nói, có chăng chỉ là trong cái
nh́n tŕu mến mà anh không thề nào biết được đâu.
Hôm nay các anh lại lên đường hành quân, một cuộc hành quân chiến
thắng. Chúc các anh lên đường thắng lợi, gửi lời chào tạm biệt người
bộ đội có đôi mắt đen ngời.
12.3.69
Nghĩ ǵ về sự thay đổi của Nghĩa trong t́nh cảm đối với ḿnh? Một sự
"bội bạc" chăng? Ḍng chữ đó có nghe sao quá nặng nề nhưng thực t́nh
là ḿnh có cảm giác như vậy và thấy có điều ǵ rạn nứt trong t́nh
thương với Nghĩa. Buồn biết bao nhiêu, những ǵ em đă hứa, em quên
rồi sao? Một đêm trên bờ biển. Phổ Hiệp, bốn chị em đă nói những ǵ?
Những lá thư, những món quà em gói trọn t́nh thương trong đó… Bây
giời! Hăy trả lời đi em, phải chăng em đă tự tách ra khỏi mối dây
ràng buộc em với khối t́nh thương của chị rồi.
Bỗng nhiên ḿnh liên hệ đến Thuận. Có lẽ nào rồi cũng có một lúc nào
đó Thuận cũng sẽ đổi thay như vậy chăng? Nếu như vậy th́ quả thực
ḿnh không tin ai được nữa.
13.3.69
Một đồng chí bộ đội nữa hy sinh. Anh bị một vết thương xuyên thấu
bụng. Sau cuộc mổ t́nh trạng không tốt mà xấu dần, có lẽ v́ một sự
chảy máu trong, do miếng mảnh không t́m thấy cọ xát làm đứt một mạch
máu nào đó. Sau hội chẩn, ư kiến chung không đồng ư mổ lại. Riêng
ḿnh vẫn băn khoăn lưỡng lự. Cuối cùng anh đă chết - cái chết của
anh làm ḿnh suy nghĩ đến đau đầu. Anh chết v́ sao? V́ sự thiếu kiên
quyết của ḿnh chăng? Rất có thể là như vậy. Nếu ḿnh kiên quyết, ít
ra 100% th́ hy vọng sống của anh cũng có thề có 10%. Ḿnh đă theo
đuôi quần chúng, bỏ qua một việc nên làm.
Anh chết rồi, trong túi áo trước ngực anh có một quyển sổ nhỏ trong
có nhiều kiểu ảnh của một cô gái với nụ cười duyên dáng trên môi và
lá thư kiên quyết sắt son chờ anh. Trước ngực anh c̣n có chiếc khăn
nhỏ thêu ḍng chữ "Đợi chờ anh". Ơi người con gái ở hậu phương kia
ơi! Người cô yêu sẽ không bao giờ về nữa, trên vành khăn đau đớn mà
cô sẽ phải cài lên mái tóc xanh của cô nặng trĩu đau thương, chất
đầy tội ác của kẻ giết người là quân đế quốc Mỹ và có cả niềm ân hận
của tôi, một người thầy thuốc đă không cứu sống được anh trong khi
c̣n có thể cứu được!
16.3.69
Chỉnh huấn Đảng, học tập ba xây ba chống.
Ư kiến đóng góp của chi bộ:
Ưu:
- Lănh đạo có nhiều tiến bộ, quản triệt nhiệm vụ, quán xuyến các mặt
công việc.
- Làm tṛn nhiệm vụ nặng nề trên giao phó.
- Lập trường tư tưởng kiên định, ư thức tổ chức cao.
- Kế hoạch sát sao, có kiểm tra đôn đốc
Khuyết:
- C̣n có lúc có nơi chưa sâu sát công việc.
- Chưa tận dụng hết khả năng nghiên cứu rút kinh nghiệm kịp thời
trong công tác điều trị.
- Chăm lo cải thiện đới sống cho cán bộ c̣n yếu.
17.3.69
Đọc thư anh. Lá thư ngắn với những câu nói giận dỗi và cả những câu
nói yêu thương, bỗng nhiên ḿnh thấy ḷng sống lại những yêu thương
của ngày xưa, những ngày mà giữa hai đứa chưa hề có một chút rạn nứt
ǵ trong t́nh cảm – Và ḿnh đa trả lời (không hiểu đă nghĩ kỹ chưa)
“Những ǵ của chín chín năm qua không phải bỗng nhiên dễ quên dù
người ta muốn dứt bỏ. Người ta là ai, là anh, là em, là những dư
luận đang bao bọc cả hai đứa ḿnh. Vậy mà gốc rễ của yêu thương vẫn
c̣n nằm sâu trong ḷng đất, vẫn có thể đâm chồi nảy lộc nếu mùa xuân
lại về với những hạt mưa xuân mát lạnh trên đôi má người con gái năm
xưa”.
19.3.69
Đánh vào quận Đức Phổ đêm qua. Cả khu quận đă cháy tơi bời trong ánh
lửa căm thù của bộ đội ta. Trong những chiến sĩ anh dũng ấy có Lực -
một thương binh vừa hồi phục sức chiến đấu. Lực đă ngă xuống trong
trận tham chiến đầu tiên sau những ngày dưỡng bệnh. Nghe tin Lực hy
sinh, đau xót đến vô cùng. Trước mắt ḿnh c̣n thấy rơ h́nh ảnh chàng
trai với đôi mắt thông minh và nét mặt kiên nghị. Lực hay quàng
chiếc khăn đỏ trên vai, chiếc khăn có ḍng chữ "Thề quyết tử cho tổ
quốc quyết sinh", và tiếng hát ẩm áp vang lên trong những buổi chiều
"Núi sông ơi đẹp sao, khi trăng sáng núi đồi, mây bay dưới chân
người…".
Lực ơi, em chết rồi ư? Sao lời hát của em c̣n vang măi bên tai chị
và nét chữ của em cũng c̣n tươi màu mực trong những lá thư em viết
thăm chị. Em cũng như Bốn, như Khiêm, như những người anh hùng đă
ngă xuống v́ ngày mai thắng lợi sẽ c̣n sống măi trong ḷng chị và
tất cả nhân dân ta.
21.3.69
Có một điều cần suy nghĩ, nghiên cứu và khắc phục - đó là phong cách
sống hàng ngày. Xưa nay h́nh như ai cũng thấy dễ gắn, dễ mến khi gặp
ḿnh. Có phải v́ vậy mà ḿnh chủ quan trong mặt đó không? Có những
lúc ḿnh nói không nề ǵ ai, cái đúng là thẳng thắn, cái sai là
thiếu mềm mỏng để thuyết phục người ta. Hăy kiên quyết khắc phục
nghe Th..
25.3.69
Hơn một năm trời chưa có dịp xuống đồng bằng, mấy bữa nay sao ḿnh
ao ước vô cùng - Nỗi ước ao như nắng hè chảy bỏng. Nhớ đồng bằng vô
cùng - Đồng bằng ơi! Những ruộng lúa xanh ŕ với bông lúa đă bắt đầu
nặng hạt. Đồng bằng ơi! Những tà áo màu, những chiếc nón trắng của
những cô gái duyên dáng. Đồng bằng ơi! Dù lửa khói c̣n đang cháy đỏ
nhưng không cháy được màu xanh của cuộc sống đang lên.
Và… em yêu ơi, nhớ em kỳ lạ, ao ước vô cùng được gặp lại em, được
nh́n vào đôi mắt thân yêu, được ôm em trong ḷng, được hôn em như
hôn một đứa em bé bỏng ruột thịt trong nhà.
27.3.69
Nghe tin Bệnh viện đa khoa khu định rút ḿnh về trên đó. Mới chỉ là
tin mà sao thấy buồn thấm thía. Nếu là quyết nghị th́ chỉ có chấp
hành chứ biết nói sao. Nhưng chao ôi! Buồn không sao nói hết. Sẽ xa
nơi này ư? Lên tỉnh đă xa rồi lên khu nữa th́… bao giờ mới gặp lại
những người thân yêu? Ở đâu như mảnh đất này không? Mảnh đất đă nuôi
ḿnh lớn lên trong yêu thương, thử thách ḿnh, rèn luyện ḿnh trưởng
thành trong gian khổ, bồi dưỡng cho ḿnh thành một cán bộ vững vàng.
Thư em viết lên, nhớ thương lo lắng cho ḿnh. Em chưa hay rằng chị
sẽ phải xa em - không lẽ lúc chia tay em, chị em ta lại yếu đuối uỷ
mị? Nhưng mới là việc chia tay để về dưới xă mà em đi c̣n chưa dứt
nữa, th́ lên khu chị làm sao đi cho đành hở em?
2.4.69
Địch đổ quân vào Đồng Răm, từ đó vào đây không đầy ba mươi phút -
Lại chuẩn bị chống càn.
Đêm nay bệnh xá im lờn trong sự chuẩn bị. Không hiểu sao ḷng ḿnh
thấy tha thiết thương những đồng chí thương binh, vết thương chưa
lành đă ḅ từng bước, leo hết núi này qua núi nọ trốn địch. Các đồng
chí không được yên khi đang nằm điều trị vết thương c̣n đau nhức.
C̣n giặc Mỹ, c̣n khổ đau - có cái ǵ khác hơn đâu!
5.4.69
Nếu em biết chị đă mong em như thế nào th́ chắc hôm nay em đă ở đây,
đă ngồi bên chị, lặng yên cầm bàn tay chị không nói mà cũng đủ hiểu
được mọi điều muốn nói giữa chị em minh rồi: Trời mưa như trút nước,
lạnh, buồn vô cùng - hiểu thế không hở đứa em trai yêu quư?
6.4.69
Sao lại thế nhỉ? Sao lại không có niềm vui hồ hởi tràn trề khi đă
gặp lại em sau bao ngày nhớ thương tràn dâng như mặt nước sông ngày
mưa lũ. Sao lại có một nỗi buồn và một cái ǵ không thoải mái cứ
quẩn bên chân ta không cho ta đến với em bằng t́nh cảm trong lành
tha thiết mà lẽ ra em được hưởng? V́ ngại dư luận hiểu sai đi một
t́nh thương hết sức cao quư, hết sức mộc mạc nhưng cũng vô cùng sâu
sắc phức tạp Cái sâu sắc th́ không có ǵ phải bàn nhưng cái phức tạp
là ở chỗ tại sao lại vẫn phải có những điều e ngại khi mà ḷng ta
trong sáng như một tấm gương. Khi em cầm bàn tay chị, trân trọng yêu
thương hôn lên bàn tay đó lẽ ra chẳng có ǵ phải suy nghĩ, nhưng rồi
cũng lại ngại họ hiểu lầm. Em ơi, dĩ nhiên rằng không có ǵ xâm phạm
được t́nh thương cao đẹp đó nhưng v́ muốn bảo vệ như vậy đó cho nên
chị không muốn một ai có thể nói một câu nào ve t́nh thương giữa chị
em ta - cho nên em đừng trách sao chị không đối với em như một đứa
em hoàn toàn ruột thịt trong cách cư xử hàng ngày. Hiểu không hở em
trai của tôi? Đứa em kỳ lạ, đứa em thông minh, dũng cảm và đáng yêu
đáng phục vô cùng.
7.4.69
Được rất nhiều thư, niềm vui tràn ngập. Thư mẹ, thư em, thư bè bạn
từ trên khu trên tỉnh, trên huyện dưới xă ai ai cũng gửi đến ḿnh
ḷng thương mến thiết tha. Những lời khen ít nhiều cũng làm ḿnh
sung sướng: "Được mọi người thương bạn mến, Đảng tin...", "Thật là
một người trí thức toàn diện...".
Không biết bao nhiều lần ḿnh tự hỏi phải làm ǵ đây đề xứng đáng
với ḷng tin của mọi người.
Thư anh Tân cũng làm ḿnh suy nghĩ nhiều, anh nói cho ḿnh nghe về
con người anh rồi hỏi: "Con người ẩy xa bay gần là tuỳ em suy nghĩ,
và em xem người ẩy có phải là người anh trai chí thiết của em
không?". Rất phục anh, rất mến thương anh, không phải v́ anh là một
đồng chí Bí thư Huyện uỷ. Rất muốn được anh d́u dắt trong sự giáo
dục và t́nh thương của một người anh trai. Chỉ ngại một điều không
hiểu mọi người có cho rằng ḿnh dễ dàng, rộng răi trong anh thương
và muốn quan hệ với những ông to không? Chắc không đâu nhỉ.
8.4.69
Địch càn vào gần đến máng nước. C̣n một chút xíu nữa là cơ đồ của
bệnh xá tan hoang. Biết địch gần sát bên nách mà sao ḿnh b́nh tinh
lạ lùng. Sau khi đưa thương binh đến chỗ trốn rồi ḿnh quay lại đứng
trong pḥng mổ. Ḿnh muốn thử xem nếu địch vào đến đây ḿnh có đủ
can đảm và linh hoạt giải quyết như những người thường hay ở lại hay
không. Cuối cùng địch không vào và đêm đó ḿnh lại ngủ ngon lành
trong căn pḥng trống trải, lộn xộn giữa cảnh chạy càn.